Grad Herceg Novi

OPŠTI PODACI

Arheološki nalazi na Luštici svjedoče o začecima civilizacije na ovim prostorima još u neolitu i ranom bronzanom dobu. Svjedočanstvo o ljudskom prisustvu u hercegnovskom kraju seže u doba prvih poznatih stanovnika ovog kraja - Ilira. U ove krajeve, trgovine radi, stižu grčki trgovci u 5. vijeku p.n.e. U 3. vijeku nove ere, poslije pobjede nad Ilirima, ovim krajevima je zavladala Rimska imperija. Propašću Zapadnog rimskog carstva 476. godine sledećih šest vijekova ovdje je prisutna vizantija. U 7. vijeku slovenska plemena dosta gusto naseljavaju i ovaj kraj i na prostoru oko danasnjeg Herceg Novog formira se Župa Dračevica. Već od 10. vijeka Dračevica gubi nezavisnost, postaje plijen zetskih kneževa, ali ne za dugo, jer slijedi period Nemanjića. Poslije smrti cara Dušana, Dračevicom za kratko vlada knez Vojislav Vojnović, a zatim Balšići.

Grad je osnovan 1382. godine, kada ga je bosanski ban, odosno kralj Tvrtko I Kotromanić utvrdio u Topaljskom zalivu, sa namjerom da on ima trgovačku, pomorsku i zanatsku ulogu, i nazvao ga Sveti Stefan.

Kao jedan od najmlađih gradova na Jadranu nazivao se i Novi, Castrum Novum, Castel Nuovo... Svoje današnje ime dobio je u vrijeme vladavine Herceg Stjepana Vukčića Kosače, kada je doživio i najveći procvat i razvoj. Turci ga osvajaju 1482. godine i, sa kratkim prekidom od 1538.-1539. godine, kada su ga, na kratko, preuzeli Španci, vladaju njime blizu 200 godina, sve do 1687. godine.

Nakon toga na njegovom tlu smjenjuju se razni narodi i civilizacije, ostavljajući duboke tragove na istoriju, kulturu i ukupan razvoj ovoga kraja. Nakon Turaka grad osvajaju Mlećani, koji njime vladaju sve do propasti Mletačke Republike 1797. godine. Od tada dolazi do čestih promjena uprave u Herceg Novom.

Austrijanci su njime vladali do 1806. godine, a, nakon toga, vlast preuzimaju Rusi do 1807. godine, potom Francuzi koji vladaju do 1814. godine. U vrlo kratkom periodu 1813.-1814. godine grad je preuzela privremena vlada Crne Gore i Boke Kotorske, ali od te 1814. godine pa sve do 1918. godine grad je pod Austrougarskom upravom.

Zatim je došlo do ujedinjenja Srba, Hrvata i Slovenaca u Kraljevinu, odnosno nešto kasnije u Jugoslaviju, u čiji je sastav 1923.god ušao i Bokokotorski srez.
Poslije Kapitulacije Jugoslavije 1941. god. u gradu su kao okupatori bili Italijani, zatim i Njemci, sve do konačnog oslobođenja 28. oktobra 1944. god.